•     อินโฟกราฟิก กับการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์

                    ในทุก ๆ วันตั้งแต่ตื่นนอนจนกระทั่งเข้านอนเราจะได้รับข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางต่าง ๆ มากมาย  ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์มือถือ คอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ วิทยุ หนังสือพิมพ์ ซึ่งข้อมูลข่าวสารเหล่านี้ มีทั้งรูปแบบข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว และเสียงโดย ในแต่ละรูปแบบก็มีจุดประสงค์ของการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่แตกต่างกัน เช่น กรณีต้องการอธิบายรายละเอียดของข้อมูล อาจสื่อสารในรูปแบบข้อความบรรยาย  อาจใช้การสื่อสารในรูปแบบภาพเคลื่อนไหวประกอบกับเสียง สำหรับข้อมูลข่าวสารในประเด็นต่าง ๆ จากสถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่ทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้ จำเป็นต้องสื่อสารให้ประชาชนได้เข้าใจ และได้รับรู้ข้อมูลข่าวสารอย่างรวดเร็วทันต่อการเปลี่ยนแปลง เพราะข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับเชื้อไวรัสโควิด-19 มีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย ชีวิต เศรษฐกิจ และสังคมของคนทั่วโลก สามารถนำเสนอในรูปแบบของอินโฟกราฟิก
การสร้างชิ้นงานอินโฟกราฟิกของผู้เรียน
   นอกจากเราจะเห็นอินโฟกราฟิกในชีวิตประจำวันทั่วไปแล้ว ในการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ ครูผู้สอนสามารถมอบหมายให้ผู้เรียนสร้างอินโฟกราฟิก แล้วประเมินความเข้าใจ ทักษะความคิดสร้างสรรค์ และการสื่อสารของผู้เรียนได้โดยกระบวนการสร้างอินโฟกราฟิกในการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์สามารถสรุปโดยย่อได้ดังนี้
   1. รวบรวมข้อมูลและเลือกหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์
   2. กำหนดจุดประสงค์หรือประเด็นที่ต้องการนำเสนอ ซึ่งต้องคำนึงถึงผู้รับสารคือใคร เช่น บุคคลทั่วไป นักวิชาการ ผู้เรียน
   3. วางขอบข่ายการดำเนินเรื่อง โดยใช้แผนผังหรือไดอะแกรมในการจัดทำอินโฟกราฟิก และออกแบบโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เช่น Piktochart, Canva and Venngage, Infograms, Adobe Photoshop
   4. นำภาพหรือข้อความมาทำอินโฟกราฟิก ซึ่งต้องไม่ละเมิดลิขสิทธิ์และต้องอ้างอิงแหล่งที่มา
   5. จัดหาวิธีการเผยแพร่อินโฟกราฟิก
   6. ประเมินผลอินโฟกราฟิกที่จัดทำขึ้น
   7. นำผลการประเมินมาปรับปรุงแก้ไขอินโฟกราฟิกที่จัดทำขึ้น
   การประเมินการสร้างชิ้นงานอินโฟกราฟิกในหัวข้อเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกัน ครูผู้สอนสามารถสร้างเกณฑ์การประเมินชิ้นงานในด้านความเข้าใจ ด้านทักษะความคิดสร้างสรรค์ และด้านการสื่อสารของผู้เรียน โดยพิจารณาจากการที่ผู้เรียนได้วิเคราะห์ข้อมูล ที่เป็นหลักการทางวิทยาศาสตร์หรือเป็นข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน และนำข้อมูลเหล่านั้นมาสร้างอินโฟกราฟิกการใช้คำศัพท์ที่ถูกหลักวิชาการและเหมาะสม การออกแบบที่สื่อสารให้ผู้อ่านเข้าใจตรงตามจุดประสงค์ที่ต้องการนำเสนอและน่าสนใจ นอกจากนี้ ครูผู้สอนสามารถให้เพื่อนร่วมชั้นเรียนช่วยกันประเมินชิ้นงานได้ด้วย เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขก่อนนำไปเผยแพร่แก่บุคคลทั่วไป ตัวอย่างชิ้นงานอินโฟกราฟิกในหัวข้อเกี่ยวกับระบบภูมิคุ้มกันดังตัวอย่าง

                "ภาพหนึ่งภาพแทนคำพูดได้หนึ่งหมื่นคำ" ข้อความนี้คงบอกได้ชัดเจนแล้วว่าการใช้อินโฟกราฟิกจะช่วยในการสื่อสารข้อมูลต่าง ๆ โดยไม่ต้องอธิบายรายละเอียดมาก สามารถทำให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายในเวลาอันสั้น จดจำข้อมูลได้ดี และมีความน่าสนใจ ผู้เขียนหวังว่า บทความนี้จะเป็นประโยชน์กับครูผู้สอน นักเรียน และบุคคลทั่วไปที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน และใช้ในชีวิตประจำวันได้

ผู้อ่านสามารถติดตามบทความที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ที่ https://www.scimath.org/article-biology/item/12890-infographics

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของนิตยสาร สสวท. ปีที่ 49 ฉบับที่ 231 กรกฎาคม - สิงหาคม 2564